Logo Stiel
Industrieel Erfgoed in Leiden

STIEL

STIELZ 2014 - nummer 2 - juni

stielz2014 2STIELZ 2014 - nummer 2 - juni

Inhoud van dit nummer:
pagina 5   De Lakenhal presenteert nieuw Leids Laken
pagina 7   Column Henk Budel
pagina 8   De lange weg van de Peperbus
pagina 10   Een nieuw museum in de Lage Mors
pagina 11   Verkiezingsfestival in de Meelfabriek
pagina 14   Melksanering op zijn Brabants; Gemert rond de jaren 50
pagina 17   Onbekende Middeleeuwse werkgevel ontdekt

Omslagfoto
De omslagfoto is een fotobewerking met als uitgangspunt een zwartwitfoto van het Van Nelle-Magazijn, dat in 1927 verrees aan de Aalmarkt in Leiden en helaas in 1976 werd gesloopt. De bewerking is van de Leidse kunstenaar/ontwerper Herbert Mattie. Hij heeft ermee het nachtelijk effect van de rode neonletters willen reconstrueren omdat er, voor zover hem bekend, geen kleurafbeelding van de in werking zijnde lichtletters bestaat.
Het Van Nelle Magazijn was een bijzonder voorbeeld van de architectuur van de Nieuwe Zakelijkheid. Het is dan ook zeer te betreuren dat dit staaltje van moderne industriële bouwkunst in Leiden verloren is gegaan. Mattie zou het mooi vinden als bij de nieuwe inrichting van de Aalmarkt iets zou komen dat herinnert aan het gebouw, bijvoorbeeld een kunstwerk of een ander permanent display.

Redactioneel
Samenwerken in cultuur

STIEL kan natuurlijk niet zonder haar donateurs. We kennen twee soorten, de particuliere en de bedrijfsdonateur. Bij deze laatste verbintenis krijg je er ook nog een mooie advertentie bij. De donateurs vormen de belangrijkste inkomstenbron van onze Stichting. STIELZ, het blad dat u nu voor u heeft, is onze belangrijkste uitgave. Als we de inkomsten en de uitgaven naast elkaar zetten, dan constateren we dat we te weinig donateurs hebben.
Het bestuur heeft dit jaar een folder gemaakt om nieuwe donateurs te werven. Elke nieuwe donateur is vooral een extra bron van inkomsten, omdat de drukkosten van STIELZ min of meer hetzelfde blijven. We hebben echter ook besloten om het donateurschap in prijs te verhogen. Voor € 15,– per jaar krijg je vier keer STIELZ, dat is voor ons prachtige blad een koopje. Het bestuur vindt dat er wel iets bij mag en verhoogt de prijs.Later dit jaar wordt iedereen geïnformeerd.
Vorige maand hielden we op vrijdag 23 mei onze donateursbijeenkomst. Eerst waren we, samen met de genodigden van andere historische verenigingen in Leiden, te gast bij het gemeentelijk museum De Lakenhal. We werden geïnformeerd over de bouwplannen van De Lakenhal, de renovatie en de nieuwbouw. Omdat we hebben moeten beloven hier niets over naar buiten te brengen, laat ik het hierbij. Het museum zal zelf uw nieuwsgierigheid op een later moment bevredigen.
Het tweede deel van de middag waren we te gast bij de kegelbaan van Herensociëteit Amicitia. Deze is gelegen achter Stadscafé Van der Werff aan de Steenstraat. De kegelbaan dateert van het begin van de vorige eeuw en zal met hulp van architect Kees Lau worden aangepakt en opgeknapt. Lau vertelde ons over de plannen. Vele donateurs waren er, net als de meeste bestuursleden van STIEL, nog nooit geweest. Ik wist niet eens van het bestaan. De meeste donateurs vonden het dan ook een unieke gelegenheid om de kegelbaan met eigen ogen te aanschouwen. Het bestuur is trots dat het dit voor haar donateurs heeft kunnen organiseren.

Gerard van Hees

Lakenhal presenteert nieuw Leids Laken
De afgelopen maand heeft Museum De Lakenhal twee jubilea gevierd. Op 2 mei bestond het museum 140 jaar en op 8 mei was het precies 375 jaar geleden dat werd besloten
tot de bouw van de oude 'Laecken-Halle', het monumentale gebouw van Museum De Lakenhal. Bij gelegenheid hiervan heeft het museum zes nieuwe collectiepresentaties gelanceerd.
Daaronder die van het Nieuw Leids Laken.

De lange weg van de Peperbus
Het is een lange weg geweest voor de Peperbus. Al weer een jaar of vijf geleden keerde zij terug op de oude standplaats, het Vrouwenkerkhof. En sinds kort is de vroegere trafozuil gemeentelijk monument geworden. In de bewogen geschiedenis van deze trafozuil en het behoud ervan
heeft STIEL een belangrijke rol gespeeld. Mede aan de hand van publikaties in oude afleveringen van ons tijdschrift een blik op de historie van deze trafozuil.Sinds half januari heeft Stedelijk Molenmuseum De Valk in Leiden een nieuwe attractie. Dat is de publieksfilm Molens, die op 23 januari jl. in première ging. Deze film zal zonder twijfel een stevige impuls geven aan de positie van het Stedelijk Molenmuseum De Valk.

Een nieuw museum in de Lage Mors
Sinds kort heeft het Morskwartier in Leiden-West een echt museum. Niet over de geschiedenis van de Mors. Het gaat om het Nationaal Ambulance & Eerste Hulp Museum. Het is sinds 2012-2013 gevestigd in het nieuwe hoofdkantoor en de vestiging Leiden van het Regionaal Ambulance Vervoer (RAV) Hollands Midden. Je kunt het museum vinden aan de Vondellaan 41-43, tussen de IJshal en de Mercedesgarage (de vroegere LIAM). Nog geen tien minuten lopen van het Centraal Station.

Verkiezingsfestival in de Meelfabriek
Om de opkomst te stimuleren had de gemeente Leiden bij de gemeenteraadsverkiezingen van 19 maart 2014 een aantrekkelijk lokmiddel bedacht. De met stempas en
legitimatie gewapende burger kon in plaats van de gebruikelijke stembureaus nu op tal van originele locaties zijn of haar stem uitbrengen

Melksanering op zijn Brabants; Gemert rond de jaren 50.
"Ik heb het artikel over de melksanering in Leiden met veel belangstelling en ja, soms zelfs met ontroering gelezen en ik zal je zeggen waarom. Mijn ouders Godefridus Werts en Ardina van Erp hadden een zuivelhandel 't Melkhuis, een familiebedrijf sinds 1832. De winkel was verknoopt met onze woning, meteen daarachter lag de boerderij. Gelegen in het centrum van Gemert..." zo begint een reactie op het artikel van vorige maand en is, als zelfstandig artikel, minstens zo interessant.

© Stichting Industrieel Erfgoed Leiden